Porady

Chrypka – skąd się bierze i jak ją zwalczyć?

Młody mężczyzna zmaga się z chrypką
Strona główna » Porady » Chrypka – skąd się bierze i jak ją zwalczyć?

 

Gdy głos robi się matowy, szorstki, znacznie słabnie i załamuje się, możemy mówić właśnie o chrypce. Często towarzyszą jej drapanie i odczuwanie suchości w gardle. Jakie są przyczyny tego stanu? Jak zapobiegać chrypce i ją łagodzić?

Czym właściwie jest chrypka i jakie są jej przyczyny?

Krtań zbudowana jest z nagłośni oraz dwóch fałdów głosowych (potocznie nazywanych strunami głosowymi) – to właśnie ich praca pozwala nam wydawać dźwięki i odpowiada za emisję głosu. Gdy dochodzi do zaburzenia owej pracy, głos staje się słaby, matowy, szorstki, załamuje się i szybko dochodzi do jego zmęczenia.

Należy wiedzieć, że fałdy głosowe są w nieustannym niemal ruchu. Gdy oddychamy, oddalają się od siebie, jeśli zaś wydajemy dźwięki – zbliżają się. Co ważne, pomiędzy nimi jest też szpara, z którą wspólnie tworzą głośnię – odpowiednio przepływające przez nią powietrze umożliwia nam fonację. Jeśli więc pojawiają się w tym obszarze jakiekolwiek zmiany, zmniejsza się przestrzeń owej szpary, powietrze zaczyna przepływać w sposób turbulentny, czego wyraz obserwujemy (a w zasadzie – słyszymy) w zmienionym brzmieniu naszego głosu.

Jakie są przyczyny chrypki?

Same przyczyny chrypki mogą być jednak bardzo zróżnicowane. Do tych, które wywołują zwykle krótkotrwałą, zdarzającą się na co dzień chrypkę, należą:

  • podrażnienie dymem papierosowym bądź innymi zanieczyszczeniami powietrza;
  • palenie papierosów;
  • przeciążenie narządu głosu – bardzo często dotyczy osób pracujących głosem, m.in. nauczycieli, aktorów, konferansjerów, wokalistów etc.;
  • zbyt suche powietrze – jesteśmy na nie narażeni przede wszystkim w pomieszczeniach ogrzewanych lub klimatyzowanych;
  • niewystarczające nawodnienie organizmu – wskazuje się, że dorosła osoba powinna wypijać dziennie minimum 2-2,7 l płynów;
  • i inne.

Chrypka – jak jej zapobiegać?

Zarówno zapobieganie, jak i łagodzenie chrypki, zależą od tego, co leży u źródła problemu. Skupiając się na profilaktyce – np. w przypadku przeciążenia narządu głosu ważna jest nauka odpowiedniej jego emisji. Nieprawidłowy sposób pracy głosem sprawia, że krtań jest znacznie bardziej obciążona. Warto pamiętać wtedy także o robieniu częstych przerw w mówieniu oraz nieustannym popijaniu małymi łykami ciepłych napojów (najlepsza będzie ciepła woda, np. z rozpuszczoną łyżeczką miodu czy napary ziołowe).

Jeśli zaś chodzi o przesuszenie powietrza w pomieszczeniach, w których przebywamy, warto wiedzieć, że optymalna wilgotność dla naszych organizmów wynosi 45-65 proc. Jeżeli mamy problem z utrzymaniem takich parametrów, warto postawić na nawilżacze powietrza – w domowych warunkach zimą pomóc może także rozwieszanie mokrych ręczników na gorących kaloryferach.

W przypadku palenia papierosów kluczowe jest, rzecz jasna, jego rzucenie – poza wywoływaniem chrypki, przynosi ono także wiele innych, szeroko omawianych negatywnych skutków. Równie istotne jest unikanie biernego palenia – nieprzebywanie w towarzystwie osób, które akurat palą.

Chrypka – łagodzenie

Podobnie jak zapobieganie, tak i niwelowane chrypki, zależne jest od przyczyny – eliminując źródło problemu, pozbędziemy się opisywanego symptomu. Działania przyczynowe nie wykluczają się jednak z bieżącym łagodzeniem nieprzyjemnych objawów. W tym celu pomóc mogą:

  • Soda oczyszczona – wiele osób posiada ją swoich domach, lecz nie każdy wie, że może być znakomitym środkiem niwelującym chrypkę. Jak ją stosować? Wystarczy rozpuścić łyżeczkę sody w szklance ciepłej wody (nie gorącej!), a następnie płukać otrzymanym roztworem gardło, nie połykając przy tym płynu. Warto powtarzać to 3-4 razy dziennie. Co jednak ważne, nie należy przesadzać z ilością dodawanej sody oczyszczonej, ponieważ zbyt duże jej stężenie mogłoby podrażniać tkanki.
  • Zioła – lista tych, które wspierają zdrowie, jest bardzo długa. W przypadku problemów z gardłem i krtanią warto postawić m.in. na bez czarny, szałwię oraz rumianek. Działają one nie tylko wspierająco na układ oddechowy, lecz także na odporność organizmu. Z wymienionych tu ziół można przyrządzać napary i po wystygnięciu popijać je małymi łykami. Można też korzystać z nich w formie płukanek – napar wykorzystujemy wtedy podobnie jak opisaną wcześniej sodę. Kilka razy dziennie płuczemy nim gardło.Co więcej, można też wykonać inhalacje z ziół. Wystarczy po prostu zaparzyć napar, np. w garnku czy większej misce, pochylić się nad nią, przykryć głowę ręcznikiem i głęboko oddychać zarówno przez nos, jak i usta. Co ważne, napar stosowany do inhalacji powinien mieć wysoką temperaturę, lecz nie być nadmiernie gorący – mógłby wtedy podrażnić śluzówkę gardła i nosa, a nawet skórę twarzy. Dobrze też pamiętać o tym, że po kilkunastominutowej sesji inhalacji nie powinno się wychodzić przez około 0,5-1 godzinę na zewnątrz czy też wykonywać intensywnych aktywności fizycznych.
  • Gotowe produkty – w aptekach, sklepach, na stacjach benzynowych czy nawet w kioskach – wszędzie możemy dostać suplementy diety, które pomogą nam na bieżąco łagodzić różnego rodzaju nieprzyjemne objawy gardłowe, w tym także chrypkę. Przykładem są pastylki Fiorda, mające w swoim składzie m.in. porost islandzki i dziką różę, które wspierają prawidłowe funkcjonowanie błony śluzowej gardła i krtani. Co więcej, dostępna jest też dedykowana dla dzieci Fiorda Junior, zawierająca porost islandzki i lipę, które także wspierają prawidłowe funkcjonowanie błony śluzowej gardła i krtani.

Źródła:
1. Dobroń, A., Chrypka bez bólu gardła – przyczyny i domowe sposoby leczenia, „zdrowie.tvn.pl”, 06.04.2018 [dostęp: 09.12.2021]
https://zdrowie.tvn.pl/a/chrypka-bez-bolu-gardla-przyczyny-i-domowe-sposoby-leczenia
2. Komorowska, A., Szałwia dobra na wszystko!, ,,swiat-zdrowia.pl”, [dostęp: 09.12.2021]
https://www.swiat-zdrowia.pl/artykuly/szalwia-dobra-na-wszystko
3. Mieszkowicz, M., Budowa, czynności i badanie gardła, „www.poradnik-logopedyczny.pl” [dostęp: 09.12.2021]
http://poradnik-logopedyczny.pl/profilaktyka-logopedyczna/anatomia/4/budowa-czynnosci-i-badanie-gardla.html
4. Rychlik, E., Woźniak, A., Jarosz, M., (2020) Woda i elektrolity [w:] „Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie” [dostęp 06.12.2021]
https://www.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2020/12/Normy_zywienia_2020web-1.pdf
5. Ślączka, K. i wsp., Zapalenia krtani o ciężkim przebiegu u dzieci, Nowa Pediatria 2015; 19(1): 9-14 [dostęp: 09.12.2021]
http://www.nowapediatria.pl/wp-content/uploads/2015/05/np_2015_009-014.pdf
6. Ślączka, K., Zawadzka-Głos, L., Stany zagrożenia życia w ostrych zapaleniach krtani u dzieci – ocena epidemiologii i postępowania, Nowa Pediatria 1/2014 [dostęp: 09.12.2021]
http://www.nowapediatria.pl/wp-content/uploads/2014/10/np_2014_008-014.pdf
7. Zachwieja, N., Kiedy głos odmawia posłuszeństwa – niebezpieczna chrypka, „swiat-zdrowia.pl” [dostęp:09.12.2021]
https://www.swiat-zdrowia.pl/artykuly/kiedy-glos-odmawia-posluszenstwa-niebezpieczna-chrypka
8. Zielińska-Pisklak, M., Szeleszczuk, Ł.,Bez czarny (Sambucus nigra) domowy sposób nie tylko na grypę i przeziębienie, „lekwpolsce.pl”, 21.05.2013 [dostęp: 09.12.2021]
https://www.researchgate.net/publication/288101012_Bez_czarny_Sambucus_nigra_domowy_sposob_nie_tylko_na_grype_i_przeziebienie
9. Zielińska-Pisklak, M., Szeleszczuk, Ł., Rumianek lekarski – dlaczego warto mieć go w domowej apteczce, „lekwpolsce.pl”, 19.08.2013 [dostęp: 09.12.2021]
https://www.researchgate.net/publication/288115104_Rumianek_lekarski_-_dlaczego_warto_miec_go_w_domowej_apteczce

ZOBACZ PODOBNE ARTYKUŁY

Młoda kobieta trzyma szklankę z płukanką na gardło

Płukanie gardła – jak zrobić to prawidłowo?

Płukanie gardła to jeden z tradycyjnych sposobów radzenia sobie z dolegliwościami, które wynikają z bakteryjnych i wirusowych infekcji gardła. Aby ...
Jakie zioła na ból gardła Co warto stosować

Jakie zioła na ból gardła? Co warto stosować?

Zioła mają ogromną moc, którą ludzkość zna już od tysięcy lat. Od wieków wykorzystywane są w kuchni, nadając naszym potrawom ...
Angina - czym się objawia i jak ją leczyć

Angina — czym się objawia i jak ją leczyć?

Angina to dość często występująca choroba górnych dróg oddechowych, nazywana niekiedy ostrym zapaleniem gardła (czasem też migdałków i błony śluzowej) ...

One thought on “Chrypka – skąd się bierze i jak ją zwalczyć?

Comments are closed.